Offroad da Pilotaj ve önemi nedir, nasıl geliştirilir ?

Bu günkü konumuz “Offroad ‘da Pilotaj”:

Geçersin iyi pilotaj, kalırsın kötü pilotaj.  Peki bir yafta olmanın ötesinde nedir bu pilotaj?

Sözlük anlamı ile bu soruya cevap verecek olur isek ; “bir hava taşıtını yönetme işi” olarak cevap verebiliriz.

Gördüğünüz gibi bizimle ilgili bir şey değilmiş aslında. Ancak biz yine sözlük anlamına hapsolmayıp, kendi hayatımızın içindeki anlamını irdeleyeceğiz.

Offroad ‘da pilotaj ; “bir arazi aracını sevk ve idare etmek” anlamında kullanılmaktadır.

Esasen offroad ‘da başarılı sürüşün şartları bellidir. Lastikler çekiş sağlayabiliyorsa yürürsün sağlayamıyorsa yürüyemezsin. Peki bu kadar basit ve tekdüze mi  her şey ?

Tabi ki bu kadar tekdüze ve basit değil.

Aracın fiziksel özellikleri (Yerden yükseklik, lastik ebat desen genişliği/darlığı, dingil mesafesi, iz genişliği, artikülasyon kabiliyeti),  aracın mekanik özellikleri (çekiş sistemi, orta kilit mevcudiyeti, diferansiyel kilitlerinin mevcudiyeti, motor gücü, güç akış hattında yer alan parçaların mukavemeti) başarılı sürüşün majör etkenleridir.

Off-road Temel Teknik Bilgiler

Sevgili off-road ve doğa tutkunu arkadaşlar, Off-road Temel Teknik Bilgiler yazı dizimizin bir paylaşımı ile daha birlikteyiz. Vereceğim bilgiler; konsantre, teknik temele dayalı, yaşanmış tecrübeleri içeren ve bazıları off-road literatüründe ilk kez isim bulacak detayları içeren paylaşımlardır. Okuyuculara fayda sağlaması dileği ile.

Başarılı  pilotaj ; araca mekanik anlamda zarar vermeden, sürüş güvenliğini zafiyete uğratmadan,  aracın hangi mekanik imkanları devrede iken sürüş yapılması gerektiğine, lastiklerin hangi izden geçeceğine ve geçişin ne hızda olacağına doğru karar verebilme kabiliyetidir .

Bazen gaza basarsınız geçersiniz, bazen ayağınızı gazdan biraz çekmek geçmenize imkan verir. Bazen lastiği öyle bir ize basarsınız ki, düz yolda gider gibi araç kabininde hiçbir şey hissetmeden gidersiniz, bazen takla atacağım sanırsınız.

Pilotaj ; insanda bir kabiliyet olarak var olabileceği gibi, bilgi öğrenerek ve idman yaparak geliştirilebilecek bir yetidir aynı zamanda.

Somut örnekler ile durumu izah edecek olur isek; bir parkur hayal edin, biraz uzun olsun. Parkurun belli bir bölgesinde araç yol tutuşunun mümkün olmadığını düşünelim. Araç yol tutmuyor ise, o bölgeye girildiğinde, eğer yokuş aşağı değil ise, yani yerçekimi bizden yana değil ise, araç hız kaybetmeye başlayacak ve bir yerde mahsur kalacaktır. Sayısal örnek verecek olur isek; 10 km/h hızla girdiğim parkurda, parkurun geçiş güçlüğü olan bir bölgesinde, lastiklerim yol tutuş kabiliyetini kaybetmiş ve o bölgeyi geçemeden hızım 0 km/h ‘e düşer ise parkurda mahsur kalırım. Şimdi aynı parkurda, sürüş güvenliğimi tehlikeye atmadan, parkurun geçişe müsaade etmediği bölgesine 10 km/h yerine 20 km/h hızla girersem, biraz hız kaybetsem de normal yürüyüp geçip gidebilirim.

İşte başarılı pilotaj; parkurun bu bölgesinde sürüş güvenliğini de dikkate alarak, hızımın ne olması gerektiğine doğru karar verebilme kabiliyetidir.

Linkte bu durumun bir örneğini izleyebilirsiniz.

Yıllardır parkur idmanı yaparım, aynı parkurlardan tekrar tekrar farklı sürüş parametreleri ile geçerim, ne yapınca ne oluyor ya da olmuyor deneyerek gözlemlerim.

Bir parkur anımı anlatmak isterim. Derin bir yarık ve dik bir iniş kombinasyonu, lastiği doğru izden yürütmenin çok önemli olduğu bir iniş ve aynı yerden çıkış. İnişte sadece lastiği nereye basacağınıza dikkat ederken, çıkarken durum daha karmaşık oluyor. İlk zamanlarda risk almama adına, aracın bütün mekanik imkânlarını devreye alarak çıkışlarımı gerçekleştirdim. Sonra önce ön kilidi devreden çıkartarak denemeler yaptım, sonra arka kilidi de devreden çıkartarak denemelerim oldu. Sonra 4H orta kilitli olarak rampa ortasında dur kalk denemelerim oldu ve sorunsuz çıkabildim. Bir gün farkında olmadan, 4H ‘da olduğumu sanarak, 2H ‘da biraz hızlıca yürüyüp çıktım.  Sonra 2H ‘da daha düşük hızlarda başarısız teşebbüslerim oldu.

Bu parkuru da linkte görebilirsiniz.

Bu denemelerden çıkan sonuç şu idi; birçok parkurun geçişi zor noktalarında ihtiyaç duyulan momentumu sağlamış olarak parkura girerseniz, sürüşünüzü başarılı bir şekilde sürdürmeniz mümkün olabilmektedir. Momentum, P=MxV (kütle *hız) denkleminde aynı araç için yorum yaptığımızı düşünür isek, kütle sabit olacağı için, momentum hızın doğrusal parametresi olacaktır. Yani hız ile bire bir değişecektir.

Zorlu noktalara ne kadar hızlı girerseniz, oradan takılmadan geçmeniz o kadar kolay ve mümkün olacaktır. Ancak burada dikkate alınması gereken diğer hususlar; güvenlik ve kırılma sınırları içinde kalmayı sağlayabilmek olmalıdır. Aracın devrilmesine veya mekanik bir kırılma yaşamasına neden olacak hızlara da çıkılmamalıdır.

Linkte verilen videoda yanlış momentum ile ve doğru momentum ile girilmiş bir parkurdan geçiş görünmektedir.

.

Aynı parkurda biraz daha olgunlaştıktan sonra yapılan geçiş de aşağıdaki linkten izlenebilir.

Bu  videolar aynı zamanda offroad ‘da idman gerekliliğinin izahıdır.

.

Tüm bu parametreleri doğru olarak değerlendirip uygulayabilmeye iyi pilotaj, tam tersine de kötü pilotaj denebilir. İyi pilotaj da kötü pilotaj da sürekliliği olan kavramlar değildir. Yani bir parkurda iyi bir performans sergiliyor olmanız her parkurda, hatta aynı parkurda bile kayıtsız şartsız iyi performans sergileyeceğiniz anlamına gelmez. Kötü performans için de durum aynıdır.

Sonuç ve Öneriler :

– İstisnai durumlar hariç, genel olarak “(Ağırlık) / (lastik taban alanı)” değerleri birbirine yakın olan hafif ve ağır iki aracı mukayese ettiğimizde, momentum açısından ağırlığı fazla olan, yani buna bağlı olarak kütlesi de fazla olan aracın aynı hızda, momentumu daha yüksek olduğu için, daha doğru pilotaj ile daha başarılı sürüşler yapması beklenebilir. Yani daha anlaşılır bir dil ile, ağır araç ve iyi pilotaj ile daha başarılı sürüşler yapmanız beklenebilir.

– Araçların farklı mekanik özellikleri, bazen sürüş kolaylığı sağlarken bazen de başımıza dert olabilir. Bazı araçlar ön kilit devredeyken direksiyonu biraz kırıp gaza bastın mı aks kesebilir. Ya da aksı güçlendirilmiş ise bu sefer diferansiyelinin içinde bir maraza çıkabilir. Bu problem akışı, motor güç akışının aksi istikamette, aks-diferansiyel-şaft-arazi şanzımanı- şanzıman-motor hareketli parçalarına kadar gidebilir. Beynelmilel arazi aracı olarak bilinen ve yaygın olarak kullanılan araçlarda dahi bu problemler yaşanabilmektedir. Aracımızı kullanırken momentumu korumak için gereğinden fazla gaza basar isek, aracımızı kırabiliriz. Aracımızın mekanik dayanıklılık sınırlarını bilerek kullanmamız hem güvenliğimiz hem cebimiz hem de yaptığımız işten keyif almamız için son derece önemlidir.

İyi pilotajın her şeyden önce aracını kırmamak olduğunu gözden kaçırmayalım.

– Motor gücü aracın son hızını ilgilendiren bir parametre olsa da, güce paralel artan tork, arazideki temel ihtiyacımızdır. Bir geçişin gerçekleşmesine ramak kala, araç low ‘da olmasına rağmen motor yığılabilir. Bu durumda pilotaj falan çöp olur. Hâlbuki arazi yeterliliği olduğu kabul edilen hiçbir aracın özellikle de düşük devire alındığında gaz yememe yığılma gibi bir probleminin olmaması gerekir. Buradan çıkan sonuç, arazi yeterliliği olduğu kabul edilen bazı aracın aslında öyle olmadığıdır. Arazi aracımızı seçerken motor güç yeterliliği konusunda dikkatli olalım, bizi zor durumda bırakacak bakımsız araçlardan uzak duralım, sahip olduğumuz araçlara da iyi bakalım.

– Her spor idman gerektirir, bunu offroad için de mutlaka değişmez temel kural olarak uygulayalım ve, aynı parkurlarda da olsa fırsat buldukça idman amaçlı sürüşler yapmaya gayret edelim.

Saygılar Sevgiler

13/05/2020

Süleyman ATILGAN

İletişim: Facebook & Instagram

Süleyman Atılgan tarafından profesyonel olarak hazırlanmış off road temel teknik ve off road sürüş tavsiyelerini içeren diğer makalelerini aşağıda görüntüleyebilirsiniz.

  • Offroad da Pilotaj ve önemi nedir, nasıl geliştirilir ?
    Bu günkü konumuz “Offroad ‘da Pilotaj”: Geçersin iyi pilotaj, kalırsın kötü pilotaj.  Peki bir yafta olmanın ötesinde nedir bu pilotaj? Sözlük anlamı ile bu soruya cevap verecek olur isek ; “bir hava taşıtını yönetme işi” olarak cevap verebiliriz. Gördüğünüz gibi bizimle ilgili bir şey değilmiş aslında. Ancak biz yine sözlük anlamına hapsolmayıp, kendi hayatımızın içindeki anlamını irdeleyeceğiz. Offroad ‘da pilotaj […]
  • Tavan yükleri ve güvenli sürüş açısından araca etkileri nelerdir ?
    Bu günkü konumuz “Tavan yükleri ve güvenli sürüş açısından araca etkileri nelerdir ?”: Başka hiçbir yerde bulamayacağınız derecede ince bir analiz. Araca etki eden kuvvetler temel olarak statik ve dinamik kuvvetler olarak ikiye ayrılabilir. Statik şartlar sadece araç durmuş vaziyette iken tek başına mevcuttur. Gerek aracın sürekli hareket halinde olmasından kaynaklanan; momentum, merkez kaç kuvveti gerekse süspansiyon sisteminden kaynaklanan etkiler […]
  • Offroad ‘da Dik Tırmanış ve Karın Açısı
    Bugünkü konumuz “Offroad ‘da dik tırmanış ve karın açısı”: Evet, Sevgili Arkadaşlar, bu akşam hafta sonu gezilerimizin birinde yaptığımız dik bir çıkışın teknik analizi yapacağız. Konu ile ilgili ilk videomuz aşağıdadır. Daha çok debelenme sürecine ait görüntülerdir. İkinci videomuz ise çıkışın başarılı bir şekilde gerçekleştiği sürece aittir. Ekli resimlerin üzerinde gerekli açıklamalar var. İlk videoda, aracın dik yokuşta ilerleme ile […]
  • Offroad da Engel Nasıl Aşılmalı ?
    Bugünkü konumuz “Off road Araçla Engel Nasıl Aşılmalı  ?“ 4×4 off road aracınız ile arazide engebeleri aşarken veya kısa ancak dik ve yüksek çıkışlarda ne yapmalıyız, ne yapar isek çıkabiliriz, çıkmamızın mümkün olmadığı durumlar nelerdir, tehlikeleri nelerdir sorularına cevap arayacağız. Öncelikle bulunduğumuz ve tırmanmaya çalıştığımız düzlemler arasındaki yükseklik farkının aracın arka tekerlekleri rampaya dayandığında, rampanın köşesinin veya aşmaya çalıştığımız engelin […]
  • Arazide Hangi Lastiği Tercih Etmeliyim ?
    Off Road Lastik Seçimi Bugünkü konumuz “Arazide Hangi Lastiği Tercih Etmeliyim  ?”: Lastik işi özellikle offroad camiasına yeni dahil olanlar için tam bir muammadır. Biraz zaman geçip yeterli tecrübeyi edindikten sonra herkes kendice bir doğrunun peşinden gidecektir. Bu doğrular da genelde birbirinden farklı olacaktır. Ben de kendimce edindiğim tecrübeleri ve tespitlerimi paylaşmaya çalışacağım. Öncelikle araçlarda kullandığımız offroad lastiklerinin tiplerini hatırlatarak […]
  • Offroad ‘da Ağır Araç mı Hafif Araç mı ?
    Off-road Temel Teknik Bilgiler Sevgili off-road ve doğa tutkunu arkadaşlar, Off-road Temel Teknik Bilgiler yazı dizimizin bir paylaşımı ile daha birlikteyiz. Vereceğim bilgiler; konsantre, teknik temele dayalı, yaşanmış tecrübeleri içeren ve bazıları off-road literatüründe ilk kez isim bulacak detayları içeren paylaşımlardır. Okuyuculara fayda sağlaması dileği ile. Bugünkü konumuz “Offroad ‘da Ağır Araç mı Hafif Araç mı  ?”: Sorumuz aslında başarılı […]
  • Lastik Büyütme ve Offroad Sürüşüne Etkileri Nelerdir ?
    Off-road Temel Teknik Bilgiler Sevgili off-road ve doğa tutkunu arkadaşlar, Off-road Temel Teknik Bilgiler yazı dizimizin bir paylaşımı ile daha birlikteyiz. Vereceğim bilgiler; konsantre, teknik temele dayalı, yaşanmış tecrübeleri içeren ve bazıları off-road literatüründe ilk kez isim bulacak detayları içeren paylaşımlardır. Okuyuculara fayda sağlaması dileği ile. Bugünkü konumuz “Lastik Büyütme ve Offroad Sürüşüne Etkileri Nelerdir ?”: Araç modifikasyonun hemen hemen […]
  • Artikülasyon ‘un yol tutuşa etkisi nedir? Faydalı artikülasyon nedir ?
    Off-road Temel Teknik Bilgiler Sevgili off-road ve doğa tutkunu arkadaşlar, Off-road Temel Teknik Bilgiler yazı dizimizin bir paylaşımı ile daha birlikteyiz. Vereceğim bilgiler; konsantre, teknik temele dayalı, yaşanmış tecrübeleri içeren ve bazıları off-road literatüründe ilk kez isim bulacak detayları içeren paylaşımlardır. Okuyuculara fayda sağlaması dileği ile. Bugün konumuz “Artikülasyon ‘un yol tutuşa etkisi nedir? Faydalı artikülasyon nedir ?”: Konumuz artikülasyon, […]
  • Karda araç kullanma ve yol tutuş
    Off-road Temel Teknik Bilgiler Sevgili off-road ve doğa tutkunu arkadaşlar, Off-road Temel Teknik Bilgiler yazı dizimizin bir paylaşımı ile daha birlikteyiz. Vereceğim bilgiler; konsantre, teknik temele dayalı, yaşanmış tecrübeleri içeren ve bazıları off-road literatüründe ilk kez isim bulacak detayları içeren paylaşımlardır. Okuyuculara fayda sağlaması dileği ile. Bugün konumuz “Karda araç kullanma ve yol tutuş” : Sakin bir zamanınızda okumanızı tavsiye […]
  • Derin Su Geçişi, Alınması Gereken Tedbirler ve Riskleri Nelerdir ?
    Off-road Temel Teknik Bilgiler Sevgili off-road ve doğa tutkunu arkadaşlar, Off-road Temel Teknik Bilgiler yazı dizimizin bir paylaşımı ile daha birlikteyiz. Vereceğim bilgiler; konsantre, teknik temele dayalı, yaşanmış tecrübeleri içeren ve bazıları off-road literatüründe ilk kez isim bulacak detayları içeren paylaşımlardır. Okuyuculara fayda sağlaması dileği ile. Bu günkü konumuz “Derin Su Geçişi, Alınması Gereken Tedbirler ve Riskleri Nelerdir ?” : […]
  • Yol kenarı Devrilme Analizi
    Off-road Temel Teknik Bilgiler Sevgili off-road ve doğa tutkunu arkadaşlar, Offroad Temel Teknik Bilgiler yazı dizimizin bir paylaşımı ile daha birlikteyiz. Vereceğim bilgiler; konsantre, teknik temele dayalı, yaşanmış tecrübeleri içeren ve bazıları off-road literatüründe ilk kez isim bulacak detayları içeren paylaşımlardır. Okuyuculara fayda sağlaması dileği ile. Bu günkü konumuz “Yol kenarı Devrilme Analizi” : Bu yazımızdan önce “Off-road ve denge” […]
  • Araçla dik çıkış mı daha tehlikeli, yoksa dik iniş mi daha tehlikeli ?
    “İster husui ister Arazi Aracınızla Sizce Dik yapılan çıkış mı daha tehlikeli , dim dik rampadan aşağı iniş mi daha tehlikeli ?” : Bu yazımızdan önce “Off-road ve denge” konulu yazımızı okumanızı tavsiye ederim. Bilen biliyor. Biz bilmeyen ve emin olmayanlar için konuyu tekrar gündeme getiriyoruz. Yoksa bu konular 30 yıl önce de tartışılıyordu. Riskler nelerdir; Off Road Araçların Dik […]
  • Denge off-road‘un neresindedir ? Off- Road Araçlar Denge ve önemi nedir ?
    Bu günkü konumuz “Denge off-road ‘un neresindedir ve arazi araçlarında önemi nedir ?” : Bugün konumuz bir off road ekipman, araç teçhizatı veya mekanizma üzerine değil, bir kavram üzerine. “Denge” . Temel fizik kuralları çerçevesindeki tanımı ile, “bir cisim duruyorsa veya sabit hızla hareket ediyorsa dengede kabul edilir”. Peki, denge off-road sürüşünün neresindedir ve önemi nedir ? Eğer off-road ‘u […]
  • Off-Road Araçlar da “Orta Kilit” ve Önemi Nedir ?
    Bu günkü konumuz “Off Road Orta Kilit” Off-road ve diferansiyel ilişkisini incelediğim yazıma yapılan yorumlardan, diferansiyel orta kilit konusunda bir kavram kargaşası olduğunu fark ettim. Bu konuya olabildiğince açıklık getirmeye çalışacağım. 4×4 sistemler aslında tüm lastiklere eş zamanlı eşit güç gönderen sistemler değildir. Motor gücü elektrik akımı gibidir. Yani direncin az olduğu yöne akma eğilimi vardır. Güç üreten kısım motor (engine), bunu […]
  • 4×4 Off-Road Araçlar da Diferansiyel ne işe yarar ? Diferansiyelin Büyük Önemi Nedir ?
    Off-road ve diferansiyel :   Diferansiyel, offroad un en önemli unsurlarından biridir. 4×4 sandığımız bir aracın aslında neden 4×1 olduğunun cevabı burada gizli. Araziye çıkan herkesin bu temel bilgiye sahip olması ve arazi arabası ile hangi şartta ne yapabilir veya ne yapamazı yorumlaması gerekir. Cümlelerin hiçbiri alıntı değildir. Bilgilerin bir kısmı da özgün ve sadece bu yazıya ait akıl yürütmeleridir. […]
  • Off-Road Araç Seçimi Yaparken Nelere Dikkat Etmeliyiz ?
    İlk konumuz ; araziye çıkacağım, 4×4 araç seçimi yaparken dikkat etmeliyim ? Off road araç seçimi için majör faktör bence kişisel beğenidir. Arazici 4×4 aracına aşıktır. Zaten arazicinin gözü bu aşktan kör olmasa, böyle bir off road araç çeşitliliği olmaz. Herkes, “bu işin doğrusu budur” der ve bir tek arazi aracı üzerinde mutabık kalınıp sadece o araba kullanılırdı. Şimdi gelelim arazide […]
  • Amatör Telsizci Belgesi nedir ? Ne işe yarar ? Nasıl alınır ?
    Amatör telsizci Belgesi Nedir ? Nereden alınır ? Bu günkü konumuz Amatör Telsizci Belgesi : Sevgili arkadaşlar bildiğiniz gibi her yıl 2 defa Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü tarafından , amatör telsizcilik sınavı yapılmaktadır. Geçen yıl ilk sınav 29 Mart 2020 Pazar günü yapıldı. Son başvuru tarihi ise 13 Mart 2020 idi. 2021 de ki güncel sınav tarihleri için Telsiz İşletme Müdürlüğü sayfasından bilgi alabilirsiniz. […]