Super Select Mitsubishi Nedir?

Super Select, Mitsubishi'nin dört tekerlekten çekiş (4WD) sistemlerine verdiği ticari isimdir ve özellikle Pajero ile Montero modellerinde kullanılmıştır. Bu sistem, sürücüye aracın çekiş konfigürasyonunu hareket halindeyken değiştirme imkânı tanıyan gelişmiş bir aktarma organı mimarisidir. Super Select, yalnızca zorlu arazi koşullarında değil, asfalt ve ıslak zemin gibi günlük kullanım senaryolarında da güvenliği artırmak için tasarlanmıştır. Mitsubishi'nin off-road mirasının en önemli parçalarından biri olan bu sistem, araç sahiplerinin arazi performansını en üst düzeye çıkarmak için off-road aksesuar seçenekleriyle de desteklenebilir. Mitsubishi Super Select 4WD teknolojisi, rakiplerinden farklı olarak hem sürekli dört çeker konforunu hem de kilitli diferansiyel gücünü tek bir transfer kutusunda birleştirir.

Super Select nedir?

Super Select, Mitsubishi mühendislerinin 1980'lerin sonunda geliştirmeye başladığı ve ilk kez 1991'de Pajero'nun ikinci neslinde (NH serisi) sunulan bir çekiş yönetim sistemidir. Sistemin temel amacı, sürücünün aracın hızına ve zemin koşullarına bağlı olarak dört çekiş modundan birini seçmesine olanak tanımaktır. Bu modlar; 2H (Arka tekerlek çekişi), 4H (Yüksek hızda dört tekerlek çekişi), 4HLC (Merkez diferansiyel kilitli yüksek hız) ve 4LLC (Merkez diferansiyel kilitli düşük vites) şeklindedir. Super Select'in en dikkat çekici özelliği, 100 km/s hıza kadar 2H ile 4H modları arasında geçiş yapılabilmesidir. Bu sayede sürücü, aracını durdurmadan çekiş sistemini değiştirebilir. Sistemin kalbi, Torsen tipi merkez diferansiyel ve vakumla çalışan aktarma organlarıdır. Mitsubishi bu sistemi daha sonraki nesillerde elektrikli aktüatörlerle güncelleyerek Super Select II adıyla sunmuştur. Mitsubishi aksesuar pazarında bu sistemin performansını artıracak pek çok parça ve eklenti bulmak mümkündür. Özellikle SS4-II olarak bilinen ikinci nesil, tork dağılımını çok daha hassas bir şekilde gerçekleştirerek sürüş güvenliğini maksimize eder.

Super Select ne işe yarar?

Super Select, aracın tekerleklerine iletilen gücün oranını ve dağılımını yöneterek hem yakıt verimliliğini hem de arazi kabiliyetini optimize eder. 2H modunda yalnızca arka tekerlekler tahrik edilir; bu, düz asfalt yollarda yakıt tasarrufu sağlar ve lastik aşınmasını azaltır. 4H modunda ise güç ön ve arka akslar arasında 33:67 ile 50:50 arasında değişen oranlarda dağıtılır; bu sayede ıslak zemin, karlı yol ve stabilize yollarda yol tutuşu önemli ölçüde iyileşir. Merkez diferansiyel açık olduğu için bu mod asfalt üzerinde güvenle kullanılabilir. 4HLC ve 4LLC modlarında merkez diferansiyel kilitlenerek ön ve arka aksların tamamen birbirine kilitlenmesi sağlanır. Bu durumda araç, çamur, kum ve kayalık arazilerde maksimum çekiş gücüne ulaşır. Sistem ayrıca virajlarda ve ani manevralarda aracın dengesini korumak için ABS ve ASR (Çekiş Kontrol Sistemi) ile entegre çalışır. Super Select, özellikle off-road rehberlerinde sıkça övülen, kullanıcıya esneklik ve güven veren bir sistem olarak öne çıkar. Arazi sürüşüne yeni başlayanlar için dahi kolay bir kullanım sunması, bu sistemin en büyük avantajlarından biridir.

Super Select çeşitleri ve çalışma prensibi

Mitsubishi Super Select sisteminin iki ana versiyonu bulunur: birinci nesil Super Select ve ikinci nesil Super Select II. Birinci nesil sistem, mekanik vakum aktüatörleri kullanırken Super Select II, elektronik kontrollü aktüatörler ve geliştirilmiş Torsen merkez diferansiyel ile donatılmıştır. Aradaki temel fark, Super Select II'nin 4H modunda daha geniş bir tork dağılım aralığı sunması ve daha hızlı tepki vermesidir. Her iki sistem de aşağıdaki modları destekler:

• 2H (2WD High Range): Normal kullanım için arka çekiş. Şehir içi ve otoyol sürüşlerinde minimum sürtünme ve maksimum yakıt ekonomisi sağlar.
• 4H (4WD High Range): Islak, karlı veya engebeli yollar için sürekli dört tekerlek çekişi. Diferansiyel açık olduğu için asfalt kullanımına uygundur.
• 4HLC (4WD High Range with Locked Center Differential): Merkez diferansiyel kilitli, yüksek vites oranı ile zorlu arazi koşulları için. Gevşek zeminlerde (kum, kar, çamur) tercih edilir.
• 4LLC (4WD Low Range with Locked Center Differential): Merkez diferansiyel kilitli ve düşük vites oranı ile tırmanma ve çekiş gerektiren ekstrem araziler için. Maksimum tork üretir.

Super Select ile benzer sistemler arasında karşılaştırma yapacak olursak, Suzuki Vitara'daki AllGrip Pro veya Dacia Duster'daki 4x4 sistemi genellikle daha basit bir mimariye sahiptir. Örneğin, bazı rakip sistemlerde 4H modu yalnızca belirli bir hızın altında devreye alınabilirken, Super Select'te bu sınır çok daha yüksektir. Ayrıca Torsen diferansiyel sayesinde, Super Select ile donatılmış bir araç, virajlarda direksiyon hakimiyetini kaybetmeden yüksek çekiş gücü elde eder. Bu özellik, onu özellikle uzun yol off-road turlarında ve çekme işlemlerinde popüler bir seçim haline getirir.

Super Select bakımı ve dikkat edilmesi gerekenler

Super Select sistemi, düzenli bakım yapıldığında on binlerce kilometre sorunsuz çalışabilen dayanıklı bir yapıya sahiptir. Ancak aktarma organlarında kullanılan dişli yağının, üreticinin belirttiği aralıklarla değiştirilmesi kritik önem taşır. Genellikle her 40.000 – 60.000 km'de bir transfer kutusu ve diferansiyel yağlarının kontrol edilmesi önerilir. Ayrıca, vakum aktüatörlü birinci nesil sistemlerde hortumlarda çatlak veya tıkanıklık olup olmadığı gözlemlenmelidir. Aracın zorlu arazi koşullarında sık sık kullanılması, koruyucu körüklerin ve contaların daha erken aşınmasına neden olabilir. Bu yüzden her arazi sürüşünden sonra şasi ve alt takımın temizlenmesi önerilir. Arıza durumunda, Super Select sistemine özel bir arıza lambası gösterge panelinde yanar; bu durumda aracı kullanmaya devam etmek yerine bir uzmana danışmak gerekir. Piyasada yedek parça ve aksesuar bulmak oldukça kolaydır; örneğin Lada 4x4 gibi basit sistemlere göre Mitsubishi için servis ağı çok daha geniştir. Ayrıca, Freelander gibi araçlarda görülebilen elektronik arızalara kıyasla, Super Select mekanik tasarımı sayesinde daha öngörülebilir bir bakım süreci sunar. Transfer kutusu yağı seçerken mutlaka Mitsubishi spesifikasyonlarına uygun (genellikle SAE 75W-85 veya 80W-90 GL-4) ürünler kullanılmalıdır.

Super Select Sisteminin Avantajları

Super Select sistemini diğer 4WD sistemlerinden ayıran en büyük avantaj, sunduğu esneklik ve güvenlik kombinasyonudur. Geleneksel "Part-time" 4WD sistemleri asfalt üzerinde 4 çekere alınamazken (çünkü merkez diferansiyel yoktur ve aktarma organları gerilir), Super Select'in 4H modu asfalt üzerinde sürekli 4 çeker sürüşe izin verir. Bu, özellikle ani yağışlarda veya gizli buzlanma riskinin olduğu yollarda hayati bir güvenlik katmanı sağlar. Ayrıca, sistemin mekanik sağlamlığı, ağır yük çekme (römork, karavan) durumlarında şanzıman üzerindeki yükü dengeli bir şekilde dağıtır. Yakıt tasarrufu açısından bakıldığında, 2H modu sayesinde aracın sadece ihtiyaç duyulduğunda 4x4 olarak kullanılması, yıllık bazda ciddi bir maliyet avantajı sağlar. Off-road tutkunları için ise 4LLC modunun sunduğu düşük vites oranı, en dik rampaları bile motoru zorlamadan tırmanma imkanı verir. Bu sistem, Mitsubishi'nin Dakar Rallisi'ndeki başarılarının temel taşlarından biridir.

Sıkça Sorulan Sorular

Super Select hareket halindeyken kullanılabilir mi?

Evet, Super Select sistemi 100 km/s hıza kadar 2H (iki çeker) ve 4H (dört çeker) modları arasında geçiş yapılmasına olanak tanır. Ancak, 4HLC ve 4LLC gibi kilitli veya düşük takviyeli modlara geçiş yaparken aracın durdurulması ve şanzımanın boş (N) konumuna alınması tavsiye edilir.

4H modu asfalt yolda kullanılabilir mi?

Kesinlikle evet. Super Select sistemindeki 4H modu, bir merkez diferansiyel barındırdığı için ön ve arka akslar arasındaki hız farkını tolere edebilir. Bu sayede kuru veya ıslak asfalt yollarda herhangi bir mekanik gerilme (binding) yaşanmadan güvenle kullanılabilir.

Super Select arızası nasıl anlaşılır?

Gösterge panelindeki tekerlek sembollerinin yanıp sönmesi veya orta diferansiyel ışığının turuncu renkte sabit kalması genellikle bir arıza işaretidir. Bu durum çoğunlukla vakum hortumlarındaki kaçaklardan, sensör arızalarından veya aktüatör motorundaki sıkışmalardan kaynaklanır. Böyle bir durumda sistem kendini korumaya alabilir.

Kaynaklar: Mitsubishi Motors Türkiye